Ebranur Özdemir: "Yapay zekâ bize seçenekler sunar, ancak son karar ve sorumluluk insana aittir"
Ebranur özdemir, Yapay zekanın önemine vurgu yapıyor.
Röportaj: Baran DEMİR
Üsküdar Üniversitesi Kurumsal İletişim Daire Başkanlığı Medya PR Birimi ve Üsküdar Haber Ajansı (ÜHA) bünyesinde çalışmalarını sürdüren iletişim uzmanı Ebranur Özdemir ile bir araya geldik. Medya ve PR sektöründe yapay zekânın günlük iş akışlarına entegrasyonunu, deşifre süreçlerinden içerik üretimine kadar sağladığı zaman tasarrufunu ve yapay zekânın asla taklit edemeyeceği insani editoryal dokunuşu anlatan Özdemir, yapay zekâ çağında eleştirel bakış açısı ve iletişim profesyonellerinin stratejik sorumlulukları üzerine önemli değerlendirmelerde bulundu.
Öncelikle kendinizi tanıtır mısınız? Ne zamandan beri medya alanının içindesiniz?
Ben Ebranur Özdemir. Altı yıldır medya sektörünün içindeyim ve son üç yıldır bu alanda profesyonel olarak çalışıyorum. Üniversite yıllarımda televizyon programcılığıyla başlayan mesleki yolculuğum, zaman içinde kurumsal iletişim, medya ilişkileri ve dijital habercilik alanlarına uzandı. Medyaya 2020 yılında TV100’de yönetmen ve reji asistanı olarak adım attım. Ardından aynı kanalda yayımlanan Hayat Tercihtir programında editörlük yaptım.
Üniversite yıllarımda Üsküdar Üniversitesi Kurumsal İletişim Daire Başkanlığına bağlı Medya PR Biriminde çalışan öğrenci olarak görev almaya başladım. Daha sonra öğrenci şefi oldum, ardından Medya PR Biriminde çalışmaya devam ettim. Bu süreçte haber ve basın bülteni hazırlama, medya planlaması, basınla iletişim ve öğrenci ekibinin koordinasyonu gibi sorumluluklar üstlendim.
Üsküdar Üniversitesinde Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümünde okudum ve Yeni Medya ve İletişim Bölümünde çift anadal yaparak lisans eğitimimi tamamladım. Aynı üniversitede Yeni Medya ve Gazetecilik alanında yüksek lisans eğitimimi sürdürüyorum. Şu anda Kurumsal İletişim Daire Başkanlığı Medya PR Birimi ile Üsküdar Haber Ajansı (ÜHA) bünyesinde haber ve içerik üretiyor, editoryal süreçlerde görev alıyorum.
Bugün bir haber hazırlarken bilgiyi doğrulamaya, konuyu okurun anlayabileceği bir dille aktarmaya ve haberin okuyucuda nasıl bir karşılık bulacağını düşünmeye önem veriyorum. Televizyonda edindiğim prodüksiyon deneyimi, kurumsal iletişimde üstlendiğim sorumluluklar ve dijital habercilikte yürüttüğüm çalışmalar, bir içeriğe hem üretim süreci hem de okurla kurduğu ilişki açısından bakmamı sağlıyor.
Sektördeki altı yıllık deneyiminiz boyunca yapay zekâ da çalışma hayatımızın merkezine yerleşti. Artık haber odalarından PR ajanslarına kadar her yerde yapay zekâ var. Siz kendi biriminizde günlük iş akışınıza yapay zekâyı ilk ne zaman ve nasıl entegre ettiniz?
Yapay zekâyı iş süreçlerimize ilk olarak röportaj ve düzenlenen etkinlik kayıtlarının deşifre edilmesi aşamasında dahil ettik. Daha önce uzun ses kayıtlarını tek tek dinleyerek yazıya döküyorduk. Bu da özellikle yoğun haber gündeminde oldukça fazla zamanımızı alıyordu. Yapay zekâ destekli araçları kullanmaya başladığımızda bu sürecin çok daha kısa sürede tamamlanabildiğini gördük. Aslında bizim için yapay zekânın iş akışımıza dahil olması oldukça temel bir ihtiyaçla başladı ancak zaman içerisinde kullanım alanı giderek genişledi. Bugün geldiğimiz noktada yapay zekâyı yalnızca teknik işleri kolaylaştıran bir araç olarak değil, içerik üretiminden medya planlamasına, araştırmadan stratejik iletişim çalışmalarına kadar pek çok aşamada bize destek olan bir çalışma aracı olarak değerlendiriyoruz. Özellikle medya ve iletişim alanında gündemin çok hızlı değişmesi, bizim de çalışma yöntemlerimizi sürekli geliştirmemizi gerektiriyor. Bu nedenle yapay zekâyı mevcut iş süreçlerimize entegre ederken temel amacımız insan emeğini ortadan kaldırmak değil, zamanımızı daha verimli kullanarak daha nitelikli işler ortaya koyabilmek oldu.
Şu an günlük operasyonlarınızda en çok hangi yapay zekâ araçlarını kullanıyorsunuz?
Günlük operasyonlarımızda ağırlıklı olarak CHATGPT, Gemini Notebook gibi metin ve görsel üretimi, araştırma, veri analizi ve planlama süreçlerini destekleyen yapay zekâ araçlarından yararlanıyoruz. Özellikle haber içeriklerinin hazırlanmasında, basın bültenlerinin taslaklarının oluşturulmasında, başlık alternatiflerinin geliştirilmesinde ve farklı mecralara uygun içeriklerin düzenlenmesinde bu araçlar işimizi oldukça kolaylaştırıyor. Bunun yanında görsel içerik üretimi, stratejik sunumların hazırlanması, web sitemize yönelik çalışmalar ve çeşitli verilerin toplanıp analiz edilmesi gibi alanlarda da aktif olarak kullanıyoruz. Bizim açımızdan önemli kullanım alanlarından biri de akademisyenlerimizle yürüttüğümüz haber çalışmaları. Üniversitemizde farklı uzmanlık alanlarına sahip çok sayıda akademisyen bulunuyor. Gündemdeki bir konuyu ele alırken hangi akademisyenimizin o konuda değerlendirme yapabileceğini belirlemek için yapay zekâdan destek alıyoruz. Böylece hem konu ile uzmanı daha hızlı eşleştirebiliyor hem de haber çalışmalarımızı daha planlı ve nitelikli bir şekilde yürütebiliyoruz. Bir yönüyle de bünyemizde mevcut akademisyen havuzunu daha homejen yapıda fayda üretir pozisyona taşıyoruz. Elbette burada önemli olan yalnızca yapay zekânın sunduğu çıktıyı kullanmak değil, o çıktıyı doğrulamak, değerlendirmek ve kurumun iletişim diline uygun hâle getirmek. Dolayısıyla yapay zekâyı bizim yerimize çalışan bir sistemden çok, çalışmalarımızı destekleyen bir yardımcı olarak görüyorum. Nihayetinde yapay zeka algoritmalarının halüsinasyon gördüğü gerçeğini göz ardı edilmemeli, o nedenle son kontrol hep bizde.
Yapay zekâdan önceki geleneksel dönemle bugünü kıyaslarsak günlük iş akışınızda en büyük hız ve zaman tasarrufu nerede sağlandı?
Bence en büyük değişim, tekrar eden ve ciddi zaman gerektiren işlerin çok daha kısa sürede tamamlanabilmesi oldu. Bunun en somut örneği de deşifre süreçleri. Önceden bir röportaj kaydını yazıya dökmek için kaydı defalarca dinlememiz, bazı bölümleri geri sarmamız ve ardından metni düzenlememiz gerekiyordu. Bugün yapay zekâ sayesinde bu sürecin ilk aşamasını çok daha hızlı tamamlayabiliyoruz. Ancak zaman tasarrufu yalnızca bununla sınırlı değil. Haber konusu araştırırken, gündemi değerlendirirken, içerik planlaması yaparken ya da stratejik bir sunum hazırlarken de ciddi anlamda hız kazandık. Örneğin daha önce farklı kaynaklardan tek tek topladığımız bilgileri artık doğru promtla çok daha kısa sürede derleyebiliyor, akademisyenlerimizin uzmanlık alanlarıyla gündemdeki haber konularını daha hızlı eşleştirebiliyoruz. Bence burada asıl önemli olan, kazandığımız zamanı nasıl değerlendirdiğimiz. Yapay zekâ sayesinde operasyonel süreçlere daha az, içeriklerin niteliğini artırmaya, yeni fikirler geliştirmeye ve stratejik düşünmeye daha fazla zaman ayırabiliyoruz. Yani yalnızca daha hızlı çalışmıyoruz, aynı zamanda işimizi daha kapsamlı değerlendirme fırsatı buluyor, niteliği artırıyoruz.
Pek çok insan yapay zekânın gazetecileri ve medya çalışanlarını tamamen işsiz bırakacağından endişe ediyor. Sizce bir yapay zekânın asla taklit edemeyeceği bir gazetecinin veya PR uzmanının o insani dokunuşu nedir?
Yapay zekânın gazetecilerin ya da iletişim profesyonellerinin tamamen yerini alabileceğini düşünmüyorum. Çünkü iletişim yalnızca bilgi toplamak, metin yazmak veya içerik üretmekten ibaret değil. Aynı zamanda o bilginin ne anlama geldiğini yorumlamak, içinde bulunduğu toplumsal bağlamı değerlendirmek, doğru zamanda doğru şekilde aktarmak ve gerektiğinde etik sorumluluk alabilmek demek. Yapay zekâ bir haber metni oluşturabilir, farklı başlıklar önerebilir, verileri analiz edebilir ya da bir iletişim stratejisi geliştirmemize yardımcı olabilir. Ancak bir haberin kamuoyu açısından taşıdığı değeri, bir ifadenin insanlarda yaratabileceği etkiyi veya hassas bir konunun nasıl ele alınması gerektiğini değerlendirirken insanın deneyimine, sezgisine ve muhakemesine ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Özellikle kurumsal iletişim açısından baktığımızda bazen mesele yalnızca ne söylediğiniz değil, ne zaman, nasıl ve hangi koşullarda söylediğinizdir. Bir kriz anında alınacak karar, bir akademisyenin görüşünün kamuoyuna nasıl aktarılacağı ya da bir haberin hangi yönüyle öne çıkarılacağı yalnızca teknik bir süreç değil, aynı zamanda ciddi bir editoryal ve stratejik sorumluluktur. Bu nedenle yapay zekânın süreçleri dönüştüreceğine, bazı mesleki görevleri yeniden şekillendireceğine inanıyorum ancak son editoryal kararın ve sorumluluğun insanda kalması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü yapay zekâ bize seçenekler sunabilir ama o seçenekler arasından hangisinin doğru, etik ve anlamlı olduğuna karar vermek bizim sorumluluğumuz. Bence gelecekte iletişim profesyonellerini birbirinden ayıran en önemli özellik de yapay zekâyı kullanabilmekten çok, onun sunduğu bilgiyi eleştirel bir bakış açısıyla damıtabilmek ve değerlendirebilmek olacak.