Röportaj: Fersun Yaman

Deneyimli gazeteci Turgut Güngör, meslek hayatına nasıl başladığını, gazetecilikte edindiği deneyimleri ve dijital teknolojilerin haber üretimine etkilerini Haber Üsküdar’a anlattı. Gazetecilikte eğitimin, yabancı dil bilmenin ve doğru bilgiyi araştırarak doğrulamanın önemine dikkat çeken Güngör, mesleğe adım atmak isteyen gençlere tavsiyelerde bulundu.

Gazetecilik kariyerine lise yıllarında yerel gazetelerde başlayan Turgut Güngör, Cumhuriyet, Milliyet ve Hürriyet gibi gazetelerde üstlendiği görevlerin yanı sıra çeşitli dergi ve dijital yayınlarda da çalıştı. Uzun yıllara dayanan mesleki deneyimini paylaşan Güngör, gazeteciliğin değişen çalışma koşullarını, sosyal medyada bilgi doğrulamanın önemini ve yapay zekânın mesleğe etkilerini değerlendirdi. Gazeteciliğe başlama hikâyesini anlatan Güngör, bu mesleği seçmesinde üniversite eğitimi için para kazanma isteğinin etkili olduğunu belirtti.

Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz? Gazetecilik mesleğine nasıl başladınız?

İstanbul’da 1948 yılında doğdum. Lise son sınıfta öğrenciyken İskenderun’da Hatay Postası ve Akdeniz gazetelerinde mesleğe adım attım. 1967’de Yeni İstanbul’a stajyer, 1968’de Cumhuriyet gazetesine spor muhabiri olarak girdim. İstanbul Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Yüksekokulunu bitirdim.

Askerlik sonrası 1974 yılında Cumhuriyet’in Ankara bürosunda siyasi muhabir oldum. Ankara Belediye Meclisi üyesi seçildim. Ecevit hükümetinde basın danışmanı olarak görev yaptım. 12 Eylül 1980 askerî darbesi sonrası İstanbul’a döndüm.

Yalçın Pekşen’le Nokta, Doğan Şener’le Hey ve Tele Magazin dergilerinde çalıştım. Güneş gazetesinde Yener Süsoy’la başlayan magazin ilavesi yolculuğum, 1983’ten itibaren Milliyet’te Renk ilavesiyle devam etti.

1986’da başladığım Milliyet gazetesi yazı işleri müdürlüğü ve koordinatörlük görevim 1993 yılında bitti. Türkiye gazetesi ekonomi müdürlüğünden sonra 1995’te Hürriyet’te Erol Türegün’ün davetiyle başlayan bölge gazeteleri yazı işleri müdürlüğü görevim 2012 yılına kadar sürdü.

2014 yılında Haber Hürriyeti gazetesinde yayın koordinatörlüğü ve internet sitesinde makale yazarlığı, aynı dönemde Gün Haber’de haftalık yazılarla bugüne kadar mesleğime katkıda bulundum.

Gazeteciler Cemiyeti’nin yanı sıra Parlamento Muhabirleri Derneği, Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık Muhabirleri Derneği, Türkiye Spor Yazarları Derneği ve Türkiye Gazeteciler Sendikası meslek örgütlerine üye oldum.

Türkiye Spor Yazarları Derneği’nin “inceleme”, Gazeteciler Cemiyeti’nin “röportaj” dallarında düzenlediği yarışmalarda başarı ödülleri kazandım. “Seçim 77 ve Ecevit’e Saldırılar” kitabımı yazdım. Evliyim, iki çocuğum ve dört torunum var.

Gazeteci olmaya nasıl karar verdiniz? Bu mesleği seçmenizde etkili olan bir olay veya kişi var mıydı?

Mahalle arkadaşım Kurtar Çakın, ki kendisi daha sonra Günaydın gazetesinin Adana temsilcisi ve Çukurova Gazeteciler Cemiyeti Başkanı oldu, gazetecilik yapıyordu ve askerlik zamanı gelmişti. Kendi yerine yerel gazetede çalışmayı önerdi.

Lisede eğitim saat 13.00’te bitiyordu. Üniversite öğrenimi için paraya ihtiyacım vardı. Haftalık 35 lira ücret cazipti. O zaman henüz paramızdan altı sıfır atılmamıştı ve neredeyse 1 liraya 1 dolar alınıyordu. Hafta sonu bir barda bira ve çerezler 5 liraydı. Ayda 100 lira biriktiriyordum.

Mesleği seçmemde beni etkileyen kişi Kurtar Çakın, olay ise eğitim parası bulma imkânı oldu.

Sizce iyi bir gazetecinin sahip olması gereken en önemli üç özellik nedir?

Öncelikle eğitim birinci şart. Her konuda kültürlü olmak (politikadan magazine, ekonomiden spora, kamu yönetiminden diplomasiye), birden çok yabancı dil bilmek (İspanyolca, Çince, Rusça, Japonca).

Günümüzde sosyal medyada çok sayıda haber paylaşılıyor. Bir gazeteci doğru bilgiyle yanlış bilgiyi nasıl ayırt etmelidir?

Her haber bir bilgi içermeyebilir. Bir gazeteci, gerçek bilgi ile manipülatif, kışkırtıcı veya dezenformasyon içeren, yanıltıcı bilgi arasındaki farkı anlayacak ve bilecek düzeyde olgun, kendini yetiştirmiş olmalıdır.

Nasıl ayırt edeceğini araştırma yaparak, teyit ve doğrulama yoluyla, farklı mecralardaki yayınlara bakarak, okuyarak değerlendirmelidir.

Yapay zekâ ve dijital medya gazeteciliği sizce nasıl değiştiriyor?

Gazetecilik bir anlamda çok kolaylaşıyor. Teknik, baskı ve hazırlık aşamaları için hızlı çözüm oluyor. Yetişmiş, tecrübeli, bilgili insan sayısının artması konusunda yetersiz.

Okuyucu ve izleyici açısından olumsuz. Manipülasyona imkân tanıdığı için kötü amaçlı kullanıma uygun.

Gazetecilik okumaya yeni başlayan öğrencilere hangi tavsiyelerde bulunursunuz?

Eğitim, eğitim, eğitim. Yabancı dil. Çok kitap (roman, hikâye, şiir, belgesel) okuyun. Her konuda bilgi sahibi olun. “Yapay zekâya sorarım, saniyesinde öğrenirim” demeyin, kendiniz yazılı kaynaklardan araştırın.

Erkekler her gün sakal tıraşı olsun. Kızlar saç ve hafif makyaj bakımını yapmadan okula gitmesin. En şık giysilerinizle dolaşın. Otobüse binin, metroyla yolculuk yapın, halkın arasında dolaşın. Politik, dinî ve spor içerikli tartışmalardan kaçının.

Gazeteci olmak isteyen gençlere vermek istediğiniz en önemli mesaj nedir?

Gazeteci olmak isteyen gençler, neden gazeteci olmak istediklerini iyi düşünsün, öyle karar versinler.

Yıllardır o kadar genç tanıdım ki gazeteci olmak isteyen ve daha birkaç ay içinde pes ederek bırakan… Eğer sonuna kadar devam etmeyeceklerse hiç bu yola çıkmasınlar. Zamanlarına ve emeklerine yazık oluyor.

Gazetecilik dışarıdan cazip görülse de içine girildiğinde öyle olmadığı anlaşılıyor.