Haber-Fotoğraf: Kevser YILMAZ 

Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü, veri gazeteciliği ve açık veri alanındaki çalışmalarıyla tanınan Veri Okuryazarlığı Derneği (VOYD) Kurucusu ve Yönetim Kurulu Üyesi Pınar Dağ’ı ağırladı. “Yapay Zekâ Çağında Veri Gazeteciliği” başlıklı söyleşide, mesleğin dönüşümü ve güncel uygulama örnekleri ele alındı. 

Moderatörlüğünü Gazetecilik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Saadettin Demirel’in yaptığı “Yapay Zekâ Çağında Veri Gazeteciliği” başlıklı söyleşi Pınar Dağ’ın sunumuyla başladı. Ardından geleneksel gazetecilik pratiklerinin yapay zekâ teknolojileriyle nasıl dönüşüm geçirdiği ve bu alandaki güncel gelişmeler kapsamlı şekilde değerlendirildi.  

“Veri tek başına bir anlam ifade etmez” 

Sunumunda veri gazeteciliğinin temel aşamalarına değinen Pınar Dağ, veri toplama, temizleme, analiz ve görselleştirme süreçlerinin bir bütün olarak ele alınması gerektiğini ifade etti. Gazetecilikte verinin “canlı bir organizma” gibi değerlendirilmesi gerektiğini belirten Dağ, ham verinin olduğu gibi kullanılamayacağını, mutlaka işlenip anlamlandırılması gerektiğini vurguladı. Sunumunda ayrıca veri gazeteciliğinin geleneksel gazetecilikten farklarına da değinen Dağ, bu alanda şeffaflık, denetlenebilirlik ve metodolojik yaklaşımın ön plana çıktığını söyledi. Verinin tek başlına bir anlam ifade etmdiğinin altını çizen Dağ, “Veri tek başına bir anlam ifade etmez, onu analiz edip bir hikâyeye dönüştürmek gerekir. Ham veriyi olduğu gibi kullanamayız, mutlaka temizlememiz ve anlamlandırmamız gerekir. Veri gazeteciliği aslında analiz ile hikâye anlatımının birleştiği bir alandır. Ne kadar çok veriyle çalışırsanız o kadar derinlikli bir bakış açısı geliştirirsiniz. Bu yüzden sayılardan korkmamak, aksine onları anlamaya çalışmak gerekir. Çünkü veri, gazetecinin gizli kalmış gerçekleri ortaya çıkarmasında önemli bir araçtır" ifadelerini kullandı.

"Verilerle başa çıkabilmek için yapay zekâ destekli araçlara ihtiyaç duyuyoruz" 

Veri gazeteciliğinin günümüzde geçirdiği dönüşüme dikkat çeken Pınar Dağ, yapay zekâ ve artan veri üretiminin gazetecilik pratiklerini köklü biçimde değiştirdiğini vurguladı. Günümüzde “veri patlaması” yaşandığını belirten Dağ, “Geçmişte insanlığın bir yılda ürettiği veriyi bugün neredeyse bir günde üretiyoruz. Bu kadar büyük veriyle başa çıkabilmek için analiz yöntemlerine ve yapay zekâ destekli araçlara ihtiyaç duyuyoruz” ifadelerini kullandı. Veri gazeteciliğinin yalnızca sayılardan ibaret olmadığını belirten Dağ, verinin analiz edilerek anlamlı bir hikâyeye dönüştürülmesi gerektiğini söyledi. Yapay zekânın bu süreçte önemli bir kolaylaştırıcı rol üstlendiğini dile getiren Dağ, ancak elde edilen verilerin mutlaka denetlenmesi gerektiğinin altını çizdi. 

Veri gazeteciliğinde hikâye anlatımı ön planda 

Veri gazeteciliğinde asıl odak noktasının sayılar değil, bu verilerden üretilen hikâyeler olduğunu belirten Pınar Dağ, gazetecilerin veriyi doğru analiz ederek kamu yararına dönüştürmesi gerektiğini ifade etti. “Veri kendi başına bir şey söylemez, onu anlamlandırmak ve hikâyeye dönüştürmek gerekir” diyen Dağ, özellikle öğrencilerin sayılardan korkmak yerine veriyi bir araç olarak görmesi gerektiğini vurguladı. Veriyle çalışmanın gazetecilere derinlik kazandırdığını dile getiren Dağ, farklı veri setleriyle çalışmanın olaylara çok yönlü bakmayı sağladığını ve bu sayede daha güçlü habercilik yapılabildiğini belirtti. 

Etkinlik, soru cevap bölümü ve toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.