Haber Üsküdar: Seher Helin Kılıç

Şanlıurfa 2013 yılına kadar yerel basın açısından Türkiye’nin en zengin şehirlerinden biriydi. Şehirde 26 gazete yayımlanıyordu. Birleşmeler sonucu şehirdeki gazete sayısı 7’ye düştü.

Şanlıurfa’da, 2013 yılında ilk olarak 4 gazete resmi ilan yayımlama haklarından feragat etti. Ardından, Basın İlan Kurumu öncülüğünde bir araya gelen 22 gazete patronu, birleşme ve satın almalar yoluyla gazete sayısını 16’ya düşüren protokolü imzaladılar. 2014 yılında gerçekleşen ikinci birleşme süreci ile gazete sayısı 8’e düştü. Şanlıurfa, GAP Gündemi, İpekyolu, Urfa Star, Dünden Bugüne Şafak, Yeni Urfa, Olay ve Urfanatik gazeteleri yayın hayatına devam etti. Bugün ise Urfa Merkez’de yayımlanan gazeteler şunlar: Baraj, GAP Gündemi, İpekyol, Şanlıurfa, Değişim, Urfanatik, Yeniurfa.

Gazetelerin birleşmesini ve etkilerini Şanlıurfa Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Mehmet Kamil Güler ve Gazete İpekyol İmtiyaz Sahibi Mustafa Arısüt’e sorduk.

Şanlıurfa Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Mehmet Kamil Güler: “Ekonomik baskılar belirleyici oldu”

Mehmet Kamil Güler, birleşme sürecinin arka planını değerlendirirken, özellikle ekonomik baskıların belirleyici olduğuna dikkat çekti. Güler, Basın İlan Kurumu ile yapılan görüşmeler ve alınan kararlar sonrasında bazı gazetelerin resmî ilan haklarından feragat ettiğini veya yayın hayatını sonlandırdığını belirtti. “Böylece hem ilan payı hem de okur dikkati daha sınırlı sayıdaki gazetede toplanmış oldu” dedi.

Güler’e göre bu süreç, yerel basının kent gündemindeki etkisini de artırdı. “Önceden kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları 26 gazete ile iletişim kurmak zorunda kalıyordu, bugün gazete sayısının 7’ye düşmesiyle birlikte ilişkiler daha düzenli ve kontrollü hale geldi” diyen Güler, bu durumun yerel basının kent gündemindeki etkisini artırdığını, gazetelerin haber takibini daha planlı yapmaya başladıklarını söyledi.

 “Dijitalleşme de bu süreçte önemli bir rol oynadı”

Dijitalleşmenin de bu süreçte önemli bir rol oynadığını ifade eden Mehmet Kamil Güler, yerel gazetelerin sadece basılı yayınla yetinmeyip, internet siteleri ve sosyal medya üzerinden görüntülü ve yazılı içerik üretmeye yöneldiklerini, bu sayede daha geniş bir okur kitlesine ulaşmaya başladıklarını vurguladı. Güler, kentte dijital haber tüketiminin arttığını, basılı gazetelerin ise tirajlarını abonelik sistemiyle korumaya çalıştıklarını ifade etti.

Gazeteci Mustafa Arısüt: “Birleşme süreci yayın kalitesini artırdı

Şanlıurfa’da gazetelerin birleşme sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gazete İpekyol İmtiyaz Sahibi Mustafa Arısüt, kendi kurumlarında birleşme değil satın alma süreci yaşandığını söyledi. Arısüt, satın almanın ardından gazetenin sayfa sayısının arttığını ve baskı kalitesinin yükseldiğini ifade etti. “Böylece gazetenin hem ilan geliri hem de yayın kapasitesi büyümüş oldu” diyen Arısüt, satın alma sürecinin olumsuz yanlarına da değindi. Arısüt, satın alma işleminin gazeteye ekonomik yük getirdiğini, özellikle maliyetlerin artması nedeniyle zorlayıcı bir dönem geçirdiklerini söyledi. Buna rağmen yayın çizgisinden ve mesleki ilkelerden taviz vermemeye çalıştıklarını vurguladı.

“Bazı gazetelerin kapanmasıyla birlikte bazı muhabirler işsiz kaldı”

Birleşme ve satın almalar sonrasında bazı gazetelerin kapanmasıyla birlikte işsiz kalan muhabirler olduğunu belirten Mustafa Arısüt, bu gazetecilerden mesleğinde başarılı olanları istihdam ettiklerini, böylece hem nitelikli personelin sektörde kalmasını sağladıklarını hem de kendi gazetelerinin editoryal kadrosunu güçlendirdiklerini aktardı.

“Gazetelere duyulan güven arttı”

Mustafa Arısüt, geçmişte şehirde çok sayıda gazetenin yayın yapması nedeniyle okur nezdinde kalite algısının düşük olduğunu, gazete sayısının azalmasıyla birlikte gazetelere duyulan güvenin de arttığını ifade etti. Kentte günümüzde 7 gazetenin yayın yapmaya devam ettiğini, bazı gazete sahiplerinin, bu sayının daha da düşmesi gerektiğini düşündüklerini söyledi. Arısüt’e göre gazete sayısı azaldıkça nitelik yükseliyor ve gazeteler daha profesyonel bir yayıncılık anlayışına yöneliyor.