Kırıkkale’de birleşmeler sonrası tek gazete kaldı
Haber Üsküdar: Eda Harmanda
Yerel basında yaşanan ekonomik daralma ve dijitalleşmenin etkisi, Anadolu’daki birçok şehirde olduğu gibi Kırıkkale’de de köklü değişimlere yol açtı. Kırıkkale’de uzun yıllar boyunca yayın yapan yerel gazeteler, artan maliyetler ve düşen gelirler nedeniyle birleşme sürecine girdi. 2018 yılında başlayan birleşme süreci, 2024 yılında alınan kararla tek gazete ile devam edecek şekilde sonuçlandı.
Kırıkkale’de 2018 yılına kadar 13 yerel gazete yayın hayatını sürdürüyordu. Gazete sahiplerinin kendi aralarında yaptığı anlaşmalar sonucunda bu sayı dörde düşürüldü. Birleşme sonrası İl, Yenigün, Manşet ve Kalehaber gazeteleri yayın hayatına devam ediyordu. 2024 yılında bu dört gazete ikinci kez birleşme kararı aldı. Günümüzde sadece Kırıkkale gazetesi “Şehrin Tek Gazetesi” sloganıyla yayın hayatına devam ediyor.
Kırıkkale yerel basınında yaşanan gelişmeleri, Kırıkkale Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ercihan Çakmak ve Kalehaber Yazı İşleri Müdürü Kubilay Esendağ ile konuştuk.
Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ercihan Çakmak: “Birleşme kaçınılmaz bir süreç haline gelmişti”
Kırıkkale Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ercihan Çakmak, birleşme süreci ve yerel basının karşı karşıya kaldığı sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Çakmak, birleşmelerin yazılı basın açısından kaçınılmaz bir süreç haline geldiğini belirterek şunları söyledi: “Gazete birleşmeleri bir taraftan, gelişen sosyal medya karşısında gelirleri azalan yazılı medya sektörünün değişmez bir kaderi olmuştur. Diğer taraftan, okuyucu anında güncellenen haber sitelerine yönelmiştir.”
Ercihan Çakmak, Kırıkkale’de yaşanan birleşme sürecini de şu sözlerle anlattı: “Kırıkkale'de 2018 yılına kadar 13 gazete yayın yapıyordu. Kendi aramızda anlaşarak bu gazete sayısını dörde düşürdük. Ancak 2024 yılında radikal bir karar daha alarak dört gazeteyi bire düşürmek zorunda kaldık.”
“Resmi ilan gelirleri ve reklam kaybı etkili oldu”
Yerel gazetelerin gelir kaynaklarında ciddi düşüşler yaşandığını ifade eden Çakmak, özellikle resmi ilan gelirleri ve abonelik sistemindeki kayıplara dikkat çekti: “Gazetelerin resmi ilan gelirleri düşüyor. Abone sayılarında ciddi kayıplar yaşanıyor. Ticari reklamlar da sosyal medyaya veya açık hava reklamcılığına doğru kaymaya başlamıştı.”
“Birleşme süreci Basın İlan Kurumu denetiminde gerçekleşti”
2024 yılında alınan birleşme kararının Basın İlan Kurumu denetiminde yürütüldüğünü belirten Çakmak, süreci şu sözlerle aktardı: “2024 yılında Kırıkkale gazetesi ismiyle birleşme kararı aldık. Basın İlan Kurumu Ankara Bölge Müdürlüğü’nün denetiminde dört gazeteyi bire düşürdük. Bu süreç içerisinde Basın İlan Kurumu Ankara Bölge Müdürlüğü bizimle beraber mesai sarf etti.”
“Birleşme sonrası iş kaybı yaşandı”
Birleşmenin sektör çalışanları üzerindeki etkilerine de değinen Çakmak, önemli iş kayıplarının yaşandığını ifade etti: “Gazetelerin birleşmesiyle beraber bu gazetelerde çalışan grafiker ve muhabirler işsiz kaldı. Matbaa çalışanları iş olmadığı için başka şehirlere taşındı. Yani şehirlerimizde gazete matbaacılığı tamamen bitmiş durumda.”
“Gençler gazetecilikten uzaklaşıyor”
Birleşmelerin sektörel etkilerine de değinen Çakmak, özellikle gençler açısından ciddi sorunlar oluştuğunu dile getirdi: “Gazete birleşmeleri belki gazete sahiplerine ekonomik rahatlık getirdi ama sektörün devamlılığı açısından da büyük tehditler oluşturdu. Özellikle genç kuşak gazetecilik mesleğine ilgi duymaz hale geldi. İletişim fakültesi mezunları üniversite sonrası işsiz kalacağının endişesini taşımaktadır.”
Kalehaber Yazı İşleri Müdürü Kubilay Esendağ: “Birleşmeyi olumlu karşılıyoruz”
Birleşme sürecine ilişkin görüşlerini paylaşan Kalehaber Yazı İşleri Müdürü Kubilay Esendağ, süreci olumlu değerlendirdiklerini belirtti. Esendağ, birleşmenin gazeteler açısından olumsuz bir sonuç doğurmadığını ifade ederek şunları söyledi: “Şehrimizde yıllardır yayın hayatını sürdüren Kalehaber gazetesi, İl gazetesi, Manşet gazetesi ve Yenigün gazetesinin tek çatı altında birleşmesi sürecini biz oldukça olumlu karşılıyoruz. Açıkçası bu birleşmenin gazetemiz açısından kayda değer bir olumsuzluğu olmadı. Aksine, uzun süredir yerel gazetelere ilginin azalması nedeniyle bu adımın hem sürdürülebilirlik hem de kurumsal güçlenme açısından doğru bir hamle olduğunu düşünüyorum.”
“Dijitalleşme birleşmeyi zorunlu kıldı”
Esendağ, haber tüketim alışkanlıklarının değişmesinin birleşmeyi kaçınılmaz hale getirdiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “İnsanların haber tüketim alışkanlıkları dijitale kaydıkça, basılı yerel gazetelerin ayrı ayrı ayakta kalması giderek zorlaşıyordu. Bu nedenle birleşme, kaynakların daha verimli kullanılmasını, mali yükün hafiflemesini ve ortak bir enerjiyle daha güçlü bir yayın yapısını mümkün hale getirdi.”
“Haber üretiminde koordinasyon sağlandı”
Birleşme sonrasında haber üretim sürecinde yaşanan değişikliklere de değinen Esendağ, yeni yapının avantajlarını şu sözlerle anlattı: “Birleşme sonrasında haber üretim sürecimizde ve ekip yapılanmamızda bazı iyileştirmeler yaşandı. Çok sayıda gazetenin aynı haberi ayrı ayrı takip ettiği bir yapı yerine, artık daha koordineli ve organize bir haber üretim sistemi oluştu. Bu durum hem iş yükünü dengeli bir şekilde paylaştırdı hem de haberlerimizin daha hızlı ve daha güçlü bir şekilde hazırlanmasına katkı sağladı.”
“İçerik çeşitliliği arttı”
Yayın politikasında köklü bir değişiklik olmadığını belirten Kubilay Esendağ, birleşmenin içerik kalitesine katkı sunduğunu ifade etti: “Yayın politikasında büyük bir değişiklik yaşanmadı; birleşmenin getirdiği kolektif yapı sayesinde içerik çeşitliliğimiz arttı. Farklı gazetelerin deneyimleri, haber yaklaşımları ve güçlü yönleri aynı çatı altında birleşince, ortaya daha kapsamlı ve nitelikli bir gazetecilik anlayışı çıktı. Genel olarak, birleşmenin gazeteciliği zayıflatmak bir yana, daha disiplinli, daha sürdürülebilir ve daha etkili bir hale getirdiğini söyleyebilirim.”
