Önyargıların gölgesinde bir yaşam
Haber: Zeren AKÇUBUK
Uluslararası araştırmalar, trans kadınlara yönelik şiddetin boyutunu ortaya koyarken, Türkiye'de trans bireylerin sayısına, karşılaştıkları şiddet ve ayrımcılığa ilişkin güncel ve kapsamlı verilere ulaşılamıyor. Türkiye'de yaşamını sürdüren ve bu problemlerle karşı karşıya kalan Karaca S., toplumsal önyargıları ve kimliğini kabul ettirme sürecinde yaşadığı zorlukları bizlere anlattı.
Transgender Europe (TGEU) tarafından 11 Kasım 2026'da yayımlanan bir rapora göre, 1 Ekim 2025 ile 30 Eylül 2026 arasında dünya genelinde 35 ülkede 273 trans ve toplumsal cinsiyet çeşitliliğine sahip birey öldürüldü. Öldürülenlerin yüzde 95'ini trans kadınlar ve transfeminen bireyler oluştururken, cinayetlerin yüzde 69'u Latin Amerika ve Karayipler'de raporlandı. Orta Asya'dan ise aynı dönemde herhangi bir cinayet bildirilmedi. TGEU, bu durumun bölgede şiddet yaşanmadığı anlamına gelmediğini, kayıt ve izleme mekanizmalarının yetersizliğinin verileri etkileyebileceğini belirtti.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının (AGİT) 2025 yılında nefret suçlarını konu alan raporuna göre, Türkiye'de 43 nefret olayı bildirildi ve bu olaylardan 115 kişi etkilendi. Farklı ayrımcılık türlerini kapsayan verilerde, LGBTİ+ karşıtı olayların önemli bir bölümünün trans kadınları hedef aldığı belirtildi. Kayıtlarda, evlerinde öldürülen iki trans kadının vakasına ve trans kadınlara yönelik diğer şiddet olaylarına da yer verildi. Avrupa Komisyonunun 4 Kasım 2026 tarihli Türkiye Raporu'nda ise LGBTİ+ bireylerin toplumsal önyargılar ve ayrımcılıkla karşılaşmaya devam ettikleri belirtildi. Raporda, trans bireylerin cinsiyet uyum sürecinde sağlık hizmetlerine erişimde yaşadıkları zorluklara da dikkat çekildi. Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nin Eylül 2026 tarihli raporunda ise Türkiye'nin 15 ilinde LGBTİ+ bireylere ve hak savunucularına yönelik gözaltı, ev baskını ve dijital erişim kısıtlamalarına ilişkin gelişmelere yer verildi.
Uluslararası raporlarda yer alan bu sorunlar, trans kadınların günlük yaşamlarında karşılaştıkları güçlükleri de gündeme getiriyor. Türkiye'de yaşayan trans kadın Karaca S., kendi kimliğini keşfetme sürecini, karşılaştığı toplumsal önyargıları ve yaşadığı deneyimleri anlattı. Karaca S., özellikle aile desteğinin ve toplum tarafından kabul görmenin kendisi için taşıdığı öneme dikkat çekti.
“Sadece trans birey olduğum için seks işçisi olarak görülmek beni öfkelendiriyor”
Toplumda trans kadınlara yönelik en rahatsız edici önyargının ne olduğu sorusunu yanıtlayan Karaca S., bedenindeki ve yaşamındaki değişimlerin kabul edilmemesinin kendisini zorladığını söyledi. Trans kadınların yalnızca cinsiyet kimlikleri üzerinden değerlendirilmesine tepki gösteren Karaca S., bütün trans kadınların seks işçisi olarak görülmesinin kendisini öfkelendirdiğini dile getirdi.
Kendi kimliğinizi keşfetme ve geçiş sürecinde sizi en çok zorlayan şeyler neler oldu?
Kendi kimliğimi bulma süreci hayatımdaki en zor dönemlerden biriydi. Özellikle geçiş sürecinde zorluklar yaşadım. Bu süreçte ameliyatlar arasındaki bekleme süreleri de beni zorladı. Yaşadığım deneyimler hiç kolay değildi.
Türkiye’de trans bir kadın olarak günlük yaşamınızda karşılaştığınız en büyük sorun nedir?
Günlük yaşamımda karşılaştığım en büyük sorunlardan biri önyargılar. İnsanların ikinci sınıf insan muamelesi yapması hâlâ devam ediyor. İnsanlar zaman zaman bana farklı sınıftan bir insan gibi davranıyor ve bu tutumlar sosyal yaşamımı zorlaştırıyor. Toplumun trans bireylere yönelik yaklaşımının artık değişmesi gerektiğini düşünüyorum.
Toplumsal önyargılarla nasıl baş ediyorsunuz?
Toplumsal önyargılarla baş etmek için kendi yaşamıma odaklanmayı tercih ediyorum. İnsanları kalae almayarak kendi hayat ve yaşam kalitemi yüksek tutmaya çalışıyorum. Sözlerine, düşüncelerine, bakışlarına odaklanmıyorum.
Kimliğini keşfetme sürecinde olan bireylere neler söylemek istersiniz?
Bu sürecin başkalarına özenilerek veya başka birilerinin yönlendirmesiyle yaşanmaması gerektiğini düşünüyorum. Özellikle genç yaşlarda alınan kararlar önemli. Gençlerin kendi kimliklerini ve bedenlerini iyi tanımaları, psikolojik danışmanlık ve uzman desteği almaları gerekiyor. Başka trans bireylerin yönlendirmeleriyle hareket etmek, özenmek veya bazı şeylere heveslenmek yerine uzmanlardan destek alınması gerektiğini düşünüyorum.
Hormon tedavisi gibi süreçlerde uzman desteğinin önemi hakkında ne düşünüyorsunuz?
Hormon tedavisi gibi süreçlerin mutlaka doktor kontrolünde yapılması gerekiyor. Kişinin kendi kimliğini ve bedenini iyi tanıması önemli. Bu süreçlerde başka bireylerin yönlendirmeleriyle hareket etmek yerine uzmanlardan destek alınması gerektiğini düşünüyorum.
Zor zamanlarınızda size neler güç veriyor? Ailenizin ve yakın çevrenizin desteği sizin için ne ifade ediyor?
Bana en çok ailem ve yakın dostlarım güç veriyor. Ailemin ve yakın dostlarımın desteği benim için önemli. Çalışmak, üretmek, başardığımı görmek ve kendi ayaklarımın üzerinde durabilmek bana büyük destek sağlıyor.
Trans kadınlara yönelik sizi en çok rahatsız eden önyargı nedir?
Bedenimdeki ve yaşamımdaki değişimlerin kabul edilmemesi beni zorluyor. Trans kadınların yalnızca cinsiyet kimlikleri üzerinden değerlendirilmesine tepki duyuyorum. Sadece trans birey olduğum için seks işçisi olarak görülmek beni öfkelendiriyor. Bütün trans kadınların seks işçisi olarak görülmesi beni rahatsız ediyor.
*Röportaj görseli yapay zeka uygulamalarıyla hazırlanmıştır.
